{"id":9652,"date":"2026-04-25T08:26:07","date_gmt":"2026-04-25T06:26:07","guid":{"rendered":"https:\/\/toolsyo.com\/news\/?p=9652"},"modified":"2026-04-25T08:26:07","modified_gmt":"2026-04-25T06:26:07","slug":"cernobili-gabimi-qe-coi-ne-katastrofen-me-te-madhe-berthamore-ne-histori-a-mund-te-perseritet-serish","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/toolsyo.com\/news\/lajme\/cernobili-gabimi-qe-coi-ne-katastrofen-me-te-madhe-berthamore-ne-histori-a-mund-te-perseritet-serish\/","title":{"rendered":"\u00c7ernobili, gabimi q\u00eb \u00e7oi n\u00eb katastrof\u00ebn m\u00eb t\u00eb madhe b\u00ebrthamore n\u00eb histori! A mund t\u00eb p\u00ebrs\u00ebritet s\u00ebrish?"},"content":{"rendered":"<p data-reader-unique-id=\"2\">N\u00eb prill t\u00eb vitit 1986, nj\u00eb test rutin\u00eb n\u00eb centralin b\u00ebrthamor t\u00eb \u00c7ernobil, pran\u00eb qytetit t\u00eb Pripyat, u kthye n\u00eb katastrof\u00ebn m\u00eb t\u00eb madhe b\u00ebrthamore n\u00eb histori. Shp\u00ebrthimi i reaktorit nr. 4 shkaktoi \u00e7lirimin masiv t\u00eb substancave radioaktive, duke ndikuar jo vet\u00ebm n\u00eb Ukrain\u00eb, por n\u00eb t\u00eb gjith\u00eb Evrop\u00ebn dhe m\u00eb gjer\u00eb.<\/p>\n<p data-reader-unique-id=\"8\">Aksidenti ndodhi gjat\u00eb nj\u00eb st\u00ebrvitjeje p\u00ebr testimin e sistemit t\u00eb energjis\u00eb n\u00eb rast nd\u00ebrprerjeje. Megjith\u00ebse procedura ishte rutin\u00eb, nj\u00eb kombinim fatal i gabimeve njer\u00ebzore dhe problemeve serioze n\u00eb projektimin e reaktorit \u00e7oi n\u00eb nj\u00eb rritje t\u00eb pakontrolluar t\u00eb fuqis\u00eb. Brenda pak sekondash, ndodhi nj\u00eb shp\u00ebrthim i fuqish\u00ebm me avull, i ndjekur nga nj\u00eb tjet\u00ebr shp\u00ebrthim q\u00eb shkat\u00ebrroi plot\u00ebsisht b\u00ebrtham\u00ebn e reaktorit.<\/p>\n<p data-reader-unique-id=\"9\">Sipas analizave t\u00eb Agjencis\u00eb Nd\u00ebrkomb\u00ebtare t\u00eb Energjis\u00eb Atomike, aksidenti u shkaktua nga disa faktor\u00eb t\u00eb kombinuar: nj\u00eb dizajn i rreziksh\u00ebm i reaktor\u00ebve RBMK, mungesa e mekanizmave t\u00eb fort\u00eb t\u00eb siguris\u00eb dhe shkelje t\u00eb rregullave gjat\u00eb operimit. Reaktori kishte karakteristika q\u00eb e b\u00ebnin t\u00eb paq\u00ebndruesh\u00ebm n\u00eb kushte t\u00eb caktuara, nd\u00ebrsa operator\u00ebt kishin \u00e7aktivizuar disa sisteme sigurie gjat\u00eb testit.<\/p>\n<p data-reader-unique-id=\"11\">Nj\u00eb rol t\u00eb madh luajti edhe \u201cfaktori njer\u00ebzor\u201d. Operator\u00ebt kishin ulur fuqin\u00eb e reaktorit n\u00eb nivele t\u00eb rrezikshme dhe kishin hequr shumic\u00ebn e shufrave t\u00eb kontrollit, duke rritur ndjesh\u00ebm rrezikun e nj\u00eb reaksioni t\u00eb pakontrolluar. Ekspert\u00ebt m\u00eb von\u00eb theksuan se kjo ishte pasoj\u00eb e nj\u00eb kulture t\u00eb dob\u00ebt sigurie n\u00eb Bashkimi Sovjetik n\u00eb at\u00eb koh\u00eb.<\/p>\n<p data-reader-unique-id=\"15\">Pasojat ishin katastrofike. Sasi t\u00eb m\u00ebdha radioaktiviteti u \u00e7liruan p\u00ebr rreth 10 dit\u00eb, nd\u00ebrsa reja radioaktive u p\u00ebrhap n\u00eb t\u00eb gjith\u00eb Evrop\u00ebn, duke u zbuluar fillimisht n\u00eb Suedi. Qyteti i Pripyat u evakuua 36 or\u00eb pas shp\u00ebrthimit dhe banor\u00ebt nuk u kthyen m\u00eb kurr\u00eb.<\/p>\n<p data-reader-unique-id=\"21\">Sipas vler\u00ebsimeve nd\u00ebrkomb\u00ebtare, mij\u00ebra njer\u00ebz humb\u00ebn jet\u00ebn direkt ose indirekt nga pasojat e rrezatimit, nd\u00ebrsa ndikimet n\u00eb sh\u00ebndet, mjedis dhe ekonomi vazhdojn\u00eb edhe sot.<\/p>\n<p data-reader-unique-id=\"23\">Katastrofa e \u00c7ernobilit ndryshoi p\u00ebrgjithmon\u00eb industrin\u00eb b\u00ebrthamore globale. U krijuan standarde t\u00eb reja sigurie dhe organizata nd\u00ebrkomb\u00ebtare p\u00ebr bashk\u00ebpunim, nd\u00ebrsa mbik\u00ebqyrja u forcua ndjesh\u00ebm. Megjithat\u00eb, nj\u00eb tjet\u00ebr aksident i madh, ai i Fukushima Daiichi n\u00eb Japoni n\u00eb vitin 2011, tregoi se rreziku nuk \u00ebsht\u00eb zhdukur plot\u00ebsisht.<\/p>\n<p data-reader-unique-id=\"24\">Ekspert\u00ebt vler\u00ebsojn\u00eb se sot probabiliteti teknik i nj\u00eb aksidenti si \u00c7ernobili \u00ebsht\u00eb shum\u00eb m\u00eb i ul\u00ebt fal\u00eb p\u00ebrmir\u00ebsimeve n\u00eb teknologji dhe siguri. Megjithat\u00eb, ata paralajm\u00ebrojn\u00eb se faktori njer\u00ebzor dhe menaxhimi mbeten hallka t\u00eb dob\u00ebta.<\/p>\n<p data-reader-unique-id=\"25\">\u201cAskush nuk mund t\u00eb garantoj\u00eb q\u00eb nj\u00eb katastrof\u00eb e till\u00eb nuk mund t\u00eb ndodh\u00eb s\u00ebrish\u201d, thon\u00eb specialist\u00ebt.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>N\u00eb prill t\u00eb vitit 1986, nj\u00eb test rutin\u00eb n\u00eb centralin b\u00ebrthamor t\u00eb \u00c7ernobil, pran\u00eb qytetit t\u00eb Pripyat, u kthye n\u00eb katastrof\u00ebn m\u00eb t\u00eb madhe b\u00ebrthamore n\u00eb histori. Shp\u00ebrthimi i reaktorit nr. 4 shkaktoi \u00e7lirimin masiv t\u00eb substancave radioaktive, duke ndikuar jo vet\u00ebm n\u00eb Ukrain\u00eb, por n\u00eb t\u00eb gjith\u00eb Evrop\u00ebn dhe m\u00eb gjer\u00eb. Aksidenti ndodhi gjat\u00eb&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":9653,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_dont_email_post_to_subs":false,"_jetpack_newsletter_tier_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paywalled_content":false,"_jetpack_feature_clip_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":"","jetpack_post_was_ever_published":false},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-9652","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-lajme"],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/toolsyo.com\/news\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/IMG_2147.jpeg","jetpack_sharing_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/toolsyo.com\/news\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9652","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/toolsyo.com\/news\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/toolsyo.com\/news\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/toolsyo.com\/news\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/toolsyo.com\/news\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=9652"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/toolsyo.com\/news\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9652\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":9654,"href":"https:\/\/toolsyo.com\/news\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9652\/revisions\/9654"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/toolsyo.com\/news\/wp-json\/wp\/v2\/media\/9653"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/toolsyo.com\/news\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=9652"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/toolsyo.com\/news\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=9652"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/toolsyo.com\/news\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=9652"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}